Hoa hồng trong văn hóa châu Âu

Giống như hoa sen ở phương Đông nói chung ở Trung Quốc và Việt Nam nói riêng hoa hồng là loài hoa thân thuộc mọc khắp các nước châu Âu. Người ta có thể trồng hoa vào các chậu cây cảnh trên ban-công trong vườn hay ngoài phố. Đâu đâu  hoa cũng làm đẹp làm nổi bật cảnh quan tạo cảm giác dễ chịu. Người ta có thể cắm hoa trong cốc thủy tinh trong bình gốm trong bát hay bó hoa thành từng bó. Thậm chí hoa còn được sấy khô hay ép khô trên các tấm bưu ảnh hay được đựng trong các túi hoa khô. Hoa được dùng làm quà tặng trong các ngày lễ tặng bố mẹ anh em bạn bè người thân...

Hoa hồng có rất nhiều chủng loại nhiều mầu sắc khác nhau: đỏ hồng xanh đen vàng tím trắng... hình dạng cũng phong phú. Trong đời sống đó là loài hoa hữu ích. Không những đẹp hoa còn có mùi thơm quyến rũ có thể dùng để sản xuất nước hoa nước thơm xà phòng nước gội đầu...

Trong đời sống văn hóa Trung Hoa và Việt Nam hoa sen là biểu tượng của sự thanh cao trong sạch như cái tâm của Đức  Phật từ bi vậy hoa hồng trong đời sống văn hóa châu Âu tượng trưng cho điều gì ?

 Hoa hong


Những giai thoại từ thời cổ  đại

Hoa hồng có tên La-tinh  Rosa. Căn cứ vào những dấu vết hóa thạch tìm thấy từ kỷ thứ III người ta phát hiện ra rằng loài hoa này có mặt trên trái đất đã 20 triệu năm. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy trong các ngôi mộ hình hài những vòng hoa khô được kết từ thế kỷ thứ VI trước Công nguyên những vòng hoa bảo hộ cho các linh hồn siêu thoát về với đấng Vĩnh cửu.

Có nhiều giai thoại về hoa hồng. Người La-mã cho rằng hoa hồng đỏ chính là là sắc mặt của thần Vénus (Thần tình yêu sắc đẹp) xấu hổ khi  thần Jupiter (Thần Zeus của người La mã) bất chợt bắt gặp nàng đang tắm. Trái lại người Hy-lạp kể rằng trong lúc vội vã thần Aphrodite (Thần tình yêu sắc đẹp giống như Vénus của người La mã)  đã xô vào cây hồng trắng chảy máu cứ thế máu thấm qua rễ cây làm cho hoa nhuốm đỏ như mầu máu. Những người theo đạo Thiên chúa lại cho rằng hoa hồng đỏ tượng trưng cho dòng máu của những tín đồ tử vì đạo còn hoa hồng trắng chính là dòng máu trinh nữ.

Thông điệp trong đời sống xã hội

Một số nước châu Âu đã chọn  hoa hồng làm Quốc hoa như Ru-ma-ni Anh (hoa hồng Tudor) Bun-ga-ri Phần - lan (hoa hồng trắng).

Theo phong tục dân gian Pháp hoa hồng đỏ tượng trưng cho tình yêu. Vì vậy đôi vợ chồng nào đã qua 17 năm chung sống thì có thể tổ chức Lễ cưới hoa hồng. Cho tới tận đầu thế kỷ XX phong tục rải hoa hồng phong tặng Thiếu nữ đức hạnh  (la Rosière du village) vẫn còn được duy trì trong nhiều  làng quê của Pháp.

Khi tặng nhau hoa hồng người tặng phải hiểu và có ý thức về những thông điệp mà hoa hồng đem tới cho người nhận hoa. Không những màu sắc của hoa có ngôn ngữ riêng mà số lượng bông  hoa cũng có ý nghĩa. Nếu dưới 10 bông người ta có thói quen tặng một số lẻ bông hoa. Còn theo những số lượng khác nhau bó hoa sẽ có những thông điệp riêng.  Nếu tặng 1 bông hồng có thể  thấy tình yêu của anh ta hết sức giản dị. Tặng 12 bông hồng để cám ơn người yêu của mình. Anh chàng nào muốn tỏ ra ga-lăng hãy tặng bạn gái 24 bông hoa. Bó hoa trong lễ đính hôn gồm 36 bông hoa để thổ lộ tình yêu của chàng trai ; nhớ là nên chọn những bông hoa đầu hơi cúp xuống. Cuối cùng hãy tặng cho người yêu 101 bông hồng để thể hiện niềm say mê và tình yêu trọn vẹn của mình đối với nàng. Đối với nam giới người ta tặng những bông hoa hồng xanh.

Cái tên Hoa hồng (Rose) từ lâu đã được ưa chuộng được các ông bố bà mẹ đặt cho con gái. Hẳn là ai cũng mong muốn con gái mình sẽ yêu kiều thơm ngát dịu dàng làm say đắm lòng người như hoa hồng. Cái tên này rất phổ biến ở châu Âu và cả ở châu Mỹ-Latinh nữa.

Từ những câu phương ngôn được nhắc tới hàng ngày hoa hồng luôn hiện hữu trong ngôn ngữ như một hình ảnh một vật thể hay một khái niệm trong đời sống. Để biểu thị sự tươi tắn trẻ trung của gương mặt làn da thay cho một lời khen người Pháp nói : « Tươi như hoa hồng »1. Hay để tỏ sự ngưỡng mộ người ta : « Ném hoa hồng » 2 vào người đó. Hoa hồng được coi là vẻ đẹp hoàn hảo. Tuy vậy kể cả sự hoàn hảo nhất vẫn có khiếm khuyết có mặt trái âu cũng là quy luật của thiên nhiên mà bông hoa hồng là sứ giả của thông điệp đó : « Không có bông hoa hồng nào lại không có gai »3. Nhưng trong đời sống những gì đẹp đẽ   chắc gì đã dẫn tới kết quả tốt đẹp hoàn hảo cũng giống như  câu phương ngôn : « Bông hồng đẹp mấy rồi cũng thành quả »4. Để diễn đạt việc phát hiện ra một sự thật một điều bí mật người ta cũng lại dùng hình ảnh hoa hồng : « Phát hiện ra nơi cắm hoa hồng »5.

Trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của nhân dân Nga « Bánh mỳ và hoa hồng » chính là khẩu hiệu mà V.I. Lê-nin đã nêu ra cho Hồng quân Liên -xô. Hoa hồng chính là cuộc sống hòa bình tốt đẹp hơn cho nhân dân lao động.

Trong  văn hóa nghệ thuật

Trong các tác phẩm văn học hoa hồng là biểu tượng của cái đẹp sự hoàn hảo nhưng cũng được ví như quãng thời gian trôi nhanh hay những gì  chỉ  tồn tại  trong khoảnh khắc.

Bản đầu tiên của « Tiểu thuyết Hoa hồng »6 (1230-1275) được Guillaume de Lorris một nhà thơ quý tộc Pháp viết phần một năm 1230 và  Jean de Meun một cố đạo người Paris cũng là dịch giả của nhiều tác phẩm tiếng La-tinh  hoàn thành phần hai vào những năm 1270-1275. Trong truyện người tình (cũng chính là nhà thơ) tìm cách chinh phục chiếm đoạt người yêu được thể hiện bằng bông hoa hồng biểu tượng của sự hoàn hảo. Đây là cuốn truyên được yêu thích nhất và có tiếng vang  trong thời Phục Hưng. Cùng thời kỳ đó Dante viết « Tấn trò thánh thiện »7 được kết thúc bằng cách nhìn từ bông hồng trắng bí ẩn.

Nhà thơ Pháp Pierre de Ronsard (1524-1585) đã dùng  bông hoa hồng để chỉ  sự ngắn ngủi mong manh của tuổi trẻ tất cả giống như những cánh hoa tươi đấy nhưng cũng chóng  tàn. Nếu ta không đón nhận và tận hưởng cuộc sống thì  cơ hội đâu có nhiều trong đời :

« Tin anh nhé sống cho ta đừng đợi ngày mai

Hái bông hoa hồng cuộc đời này mang lại »      (Những bài thơ gửi Hélène)

Nhà thơ nhà soạn nhạc  Pháp Pierre Corneille (1606-1684)  cũng từng ví hoa hồng như quãng thời gian trôi qua nhanh chóng :

« Thời gian tươi đẹp kia

chẳng sợ làm nhơ nhớp

làm tàn phai bông hồng

vầng trán nhăn từng đợt »  (Bài thơ của Pierre Corneille gửi nữ hầu tước)

Hoa hồng khiến nhà thơ Pháp François de Malherbe (1555-1628) liên tưởng tới  người thiếu nữ  xinh đẹp mà đoản mệnh giống như sắc đẹp thường chẳng tày gang :

« Bông hoa kia sống kiếp hoa hồng

trong không gian buổi sáng »      ( An ủi ông Perrier về cái chết của con gái )

Hội họa cũng là nơi hoa hồng trú ngụ tỏa sáng. Trong bức tranh « Vénus ra đời » của danh họa Tây Ban Nha Sandro Botticelli (1444 hoặc 1445 - 1510) những bông hồng trắng  không có gai và các cánh hoa bay trong gió quanh hình hài thần Vénus tựa như vẻ đẹp rỡ ràng tươi mát kia là kết tinh của hương sắc hoa hồng và khí trời thiên nhiên.

hoa hong 2

Bernardino Luini danh hoa Ý (1481-1532) trong bức họa của mình có tên « Đức mẹ của vườn hồng » cũng vẽ những cây hồng  làm nền cho bức tranh hai mẹ con Đức Chúa hài đồng. Những bông hoa hồng to nở rộ giữa đám lá xanh tươi tốt giống như sức sống dồi dào của cái Thiện tạo ra  con người thanh cao mà bình dị.

Hoa hong

Trên các tấm ren những chiếc đĩa sứ hay trên cánh cửa sổ trong các nhà thờ hoa hồng luôn là mô-típ quen thuộc được các nghệ nhân sử dụng để trang trí. Ở đâu người ta cũng dùng hoa hồng để biểu thị vẻ đẹp rực rỡ  hoàn hảo chuẩn mực.


Là loài hoa sắc hương toàn vẹn hoa hồng thực sự là món quà quý của thiên nhiên ban tặng cho thế giới nói chung và châu Âu nói riêng. Trong cuộc sống thường nhật hoa hồng được dùng để trang trí làm quà tặng làm nước hoa và mỹ phẩm. Khi dùng hoa hồng làm quà tặng người ta cũng theo những quy tắc nhất định để biểu thị ý định hay tình cảm của mình. Hoa hồng luôn có mặt trong những câu phương ngôn cửa miệng của người dân châu Âu. Trong các tác phẩm văn học hội họa mỹ thuật hoa hồng  được sử dụng như một phương tiện để truyền tải thông tin. Các nhà thơ nhà văn họa sỹ nghệ nhân đã dùng hình ảnh hoa hồng để đưa ra thông điệp về cái đẹp sự hoàn hảo sự thanh tao tình yêu cũng như sự mong manh chóng tàn của  tình cảm thân phận con người của quãng thời gian trôi nhanh thông qua những tác phẩm của họ. Có thể nói hoa hồng tồn tại  như một phương tiện biểu đạt của văn hóa ở nhiều nước châu Âu.

______________________________

1 « Frais comme une rose ».          2 « Jeter des roses »

3« Il n y a pas de roses sans épines »

4« Il n est si belle rose qui ne devienne gratte-cul »

5 « Découvrir le pot aux roses »

6 « Le Roman de la Rose »

7 « La Divine Comédie »

 

mnguyetn

reply_stringGởi cô Nguyệt

Thân gửi cháu Thắm

Đây là bài viết của cô. Tuy nhiên để viết bài này cô có tham khảo một số tài liệu bằng tiếng Pháp. Nếu cháu cần cô sẽ gửi cho cháu bài này qua e-mail kèm theo các tài liệu tham khảo.

Cháu gửi cho cô 1 mesage vào hộp thư của cô: minhnguyetn_fr@yahoo.fr

Cô sẽ gửi bài cho cháu nhé.

lttham87

Gởi cô Nguyệt

Cháu tên Thắm cháu hiện là một sinh viên. Cháu đang làm đề tài báo cáo tốt nghiệp về cây hoa hồng. Một bữa kia cháu tình cờ đọc được bài viết này của cô trên blog. Bài viết rất hay và rất cần thiết cho cháu. Hôm nay cháu tạo blog để liên lạc với cô. Cô vui lòng cho cháu hỏi: Bài viết này cô sưu tầm hay qua tìm hiểu được vậy cô? Nếu cô sưu tầm thì cô có thể cho cháu biết cô sưu tầm ở đâu không ạ? Cháu cần có nguồn dẫn chính xác. Cô thứ lỗi vì cháu đã làm phiền cô nhé!
Chúc cô sức khỏe vui vẻ và luôn hạnh phúc!
Mong sớm nhận được hồi âm của cô.

mnguyetn

reply_stringthăm chị.

Cám ơn em gái có trái tim thật ấm áp. Chị đang bận quá. Hẹn em Lọ lem một dịp khác nhé.

nhabaominhdan

thăm chị.

Lâu rồi em không đến thăm chị thật có lỗi. Chị đừng buồn em nghen.
Giờ đến thăm hơi muộn chắc chị đã ngủ. Em chúc chị ngủ ngon giấc nhé! Và có những giấc mơ thu êm đềm.
Hoa hồng nhà chị thật đẹp đó Lọ lem thích hoa hồng lắm.
Lọ lem đất võ s blog

mnguyetn

reply_stringGửi chị mnguyetn!

Cám ơn anh LCD vì những bông hồng đẹp tuyệt làm phong phú thêm bộ sưu tập hoa . Mong đươc chiêm ngưỡng những bức tranh mới của anh. Chúc anh luôn khỏe và vui nhé.

luonggiabao

Gửi chị mnguyetn!

Muốn vào thăm chị lâu rồi hôm nay mới gặp dịp! Mang đến tặng chị thật nhiều hoa hồng còn đẫm sương nhé! Chúc chị luôn an nhiên!

mnguyetn

Gưi em gái nico

Cám ơn em vì sự quan tâm và nhận xét thật tinh tế. Bài này chị viết khá lâu rồi. Cũng có nhiều điều muốn viết mà chưa có thời gian. Chúc em luôn bình an.

nico

Chị thương mến
Em biết chị yêu hoa hồng và có bộ sưu tập những bức ảnh hoa hồng tuyệt đẹp. Đọc bài viết của chị với những bất ngờ thú vị về ý nghĩa hoa hồng trong đời sống xã hội văn hóa và nghệ thuật châu Âu như một nghiên cứu mang nhiều cảm hứng và ý nghĩa. Mong được đọc chị nhiều hơn nữa.
Em gái.